Zaburzenia lękowe – czym są i jak je rozpoznać

1. Zaburzenia lękowe należą do najczęściej występujących zaburzeń psychicznych.
2. Lęk jest silniejszy niż wymaga tego sytuacja.
3. Objawy mogą mieć charakter psychiczny i fizyczny.
4. Zaburzenia lękowe mogą występować u dzieci, młodzieży i dorosłych.
5. Nie każdy lęk oznacza zaburzenie lękowe.
6. Objawy często utrzymują się przez dłuższy czas.
7. Wczesne rozpoznanie zwiększa skuteczność pomocy.
8. Leczenie może obejmować psychoterapię, wsparcie psychologiczne i inne formy pomocy.

Objawy mogą różnić się w zależności od rodzaju zaburzenia, jednak najczęściej występują:

1. nadmierne zamartwianie się,
2. ciągłe poczucie napięcia,
3. trudności z relaksem,
4. drażliwość,
5. problemy z koncentracją,
6. zaburzenia snu,
7. kołatanie serca,
8. duszność,
9. zawroty głowy,
10. napięcie mięśniowe,
11. unikanie określonych sytuacji.

Kluczowym sygnałem jest to, że lęk utrudnia codzienne funkcjonowanie lub powoduje znaczne cierpienie psychiczne.

Zaburzenia lękowe nie mają jednej konkretnej przyczyny. Najczęściej rozwijają się w wyniku współdziałania czynników biologicznych, psychologicznych i środowiskowych.

Do najczęściej wymienianych czynników ryzyka należą:

1. predyspozycje genetyczne,
2. wysoka wrażliwość emocjonalna,
3. przewlekły stres,
4. doświadczenia traumatyczne,
5. trudne wydarzenia życiowe,
6. problemy zdrowotne,
7. niektóre choroby przewlekłe,
8. nadmierna presja i przeciążenie obowiązkami,
9. doświadczenie przemocy lub zaniedbania,
10. występowanie zaburzeń lękowych w rodzinie.

Warto pamiętać, że obecność jednego z tych czynników nie oznacza, że zaburzenia lękowe na pewno się rozwiną. Zwykle są one wynikiem oddziaływania wielu różnych elementów jednocześnie.

Istnieje kilka rodzajów zaburzeń lękowych.

Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD)

Charakteryzuje się przewlekłym i trudnym do kontrolowania zamartwianiem się wieloma aspektami życia.

Zaburzenie paniczne

Występują nawracające ataki paniki połączone z silnym lękiem przed ich kolejnym wystąpieniem.

Fobia społeczna

Lęk pojawia się w sytuacjach związanych z oceną przez innych ludzi.

Fobie specyficzne

Dotyczą konkretnych obiektów lub sytuacji, np. wysokości, pająków czy latania samolotem.

Agorafobia

Lęk związany z przebywaniem w miejscach, z których trudno się wydostać lub uzyskać pomoc.

Lęk separacyjny

Najczęściej występuje u dzieci, ale może pojawiać się również u dorosłych.

Wiele osób zastanawia się, czym różni się naturalny lęk od zaburzeń lękowych.

Ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych może wzrastać w sytuacjach długotrwałego przeciążenia psychicznego, braku wsparcia społecznego, przewlekłego stresu lub trudności w radzeniu sobie z emocjami. Znaczenie mogą mieć również doświadczenia z dzieciństwa oraz sposób reagowania na stresujące wydarzenia.

Sposób postępowania zależy od rodzaju i nasilenia objawów.

Pomocne mogą być:

1. psychoterapia,
2. nauka technik relaksacyjnych,
3. trening oddechowy,
4. regularna aktywność fizyczna,
5. dbanie o higienę snu,
6. ograniczanie przewlekłego stresu,
7. wsparcie społeczne.

Wiedzę można czerpać na przykład z poświęconych temu zagadnieniu kursów.

Zobacz powiązany kurs

W przypadku nasilonych objawów warto skonsultować się ze specjalistą zdrowia psychicznego.

Zaburzenia lękowe to tylko nadmierne zamartwianie się

Nie. Mogą powodować również liczne objawy fizyczne i znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie.

Osoba z zaburzeniami lękowymi powinna po prostu przestać się martwić

Nie. Zaburzenia lękowe nie wynikają z braku silnej woli.

Atak paniki jest tym samym co zaburzenie paniczne

Nie. Pojedynczy atak paniki nie oznacza jeszcze zaburzenia panicznego.

Zaburzenia lękowe dotyczą wyłącznie dorosłych

Nie. Mogą występować również u dzieci i młodzieży.