W skrócie
- Zaburzenia SI dotyczą sposobu przetwarzania bodźców przez układ nerwowy.
- Mogą wpływać na zachowanie, emocje i rozwój ruchowy.
- Dziecko może reagować na bodźce zbyt silnie lub zbyt słabo.
- Objawy mogą być widoczne już we wczesnym dzieciństwie.
- Trudności często dotyczą hałasu, dotyku, ruchu lub jedzenia.
- Nie każde dziecko z nadwrażliwością ma zaburzenia SI.
- Diagnozę przeprowadza specjalista integracji sensorycznej.
- Zaburzenia SI mogą współwystępować z innymi trudnościami rozwojowymi.
- Terapia SI ma na celu wspieranie prawidłowego przetwarzania bodźców.
- Wczesne rozpoznanie może ułatwić codzienne funkcjonowanie dziecka.
Jak sprawdzić, czy dziecko ma zaburzenia SI?
Pierwszym krokiem jest obserwacja codziennego funkcjonowania dziecka.
Niepokój mogą wzbudzać sytuacje, gdy dziecko:
- unika określonych dźwięków, faktur lub zapachów,
- bardzo źle reaguje na hałas,
- nie lubi przytulania lub dotyku,
- stale poszukuje ruchu i silnych wrażeń,
- ma trudności z koordynacją ruchową,
- często wpada na przedmioty,
- ma problemy z koncentracją,
- reaguje nietypowo na ból lub temperaturę.
Rozpoznanie zaburzeń integracji sensorycznej wymaga specjalistycznej diagnozy, a nie wyłącznie obserwacji pojedynczych zachowań.
Objawy zaburzeń integracji sensorycznej
Objawy mogą wyglądać różnie u różnych dzieci.
Najczęściej obserwuje się:
Nadwrażliwość sensoryczną
Dziecko reaguje bardzo intensywnie na hałas, światło, dotyk lub zapachy.
Podwrażliwość sensoryczną
Potrzebuje silniejszych bodźców, aby zwrócić na nie uwagę.
Poszukiwanie bodźców
Często skacze, wspina się, kręci lub szuka intensywnych doznań ruchowych.
Trudności ruchowe
Mogą pojawiać się problemy z równowagą, koordynacją i planowaniem ruchu.
Problemy z koncentracją
Nadmiar lub niedobór bodźców może utrudniać skupienie uwagi.
Zaburzenia integracji sensorycznej a wysoka wrażliwość (WWO)
Wysoka wrażliwość i zaburzenia SI bywają mylone, ponieważ w obu przypadkach dziecko może silnie reagować na bodźce.
| Zaburzenia integracji sensorycznej | Wysoka wrażliwość (WWO) |
| Są trudnością w przetwarzaniu bodźców | Są cechą temperamentu |
| Mogą wymagać terapii SI | Nie wymagają leczenia |
| Wpływają na funkcjonowanie sensoryczne i ruchowe | Dotyczą głębszego przetwarzania doświadczeń i emocji |
| Wymagają diagnozy specjalistycznej | Nie są diagnozą medyczną |
| Mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie | Nie muszą powodować trudności rozwojowych |
| Często dotyczą organizacji informacji sensorycznych | Często wiążą się z dużą empatią i refleksyjnością |
Wysoka wrażliwość i zaburzenia SI mogą współwystępować, ale nie są tym samym zjawiskiem.
Jak wygląda terapia integracji sensorycznej?
Terapia integracji sensorycznej ma formę aktywnych zajęć dostosowanych do indywidualnych potrzeb dziecka. Odbywa się najczęściej w specjalnie wyposażonej sali, w której znajdują się m.in. huśtawki terapeutyczne, platformy równoważne, piłki, materace oraz pomoce angażujące różne zmysły.
Podczas zajęć dziecko wykonuje ćwiczenia i zabawy wspierające przetwarzanie bodźców związanych z:
- ruchem i równowagą,
- dotykiem,
- koordynacją ruchową,
- planowaniem ruchu,
- orientacją w przestrzeni.
Dla dziecka terapia często przypomina zabawę, jednak każda aktywność ma określony cel terapeutyczny. Ćwiczenia są dobierane na podstawie wcześniejszej diagnozy i dostosowywane do wieku oraz trudności dziecka.
Czy zaburzenia integracji sensorycznej są diagnozą?
Zaburzenia integracji sensorycznej są rozpoznawane na podstawie specjalistycznej diagnozy prowadzonej przez terapeutę integracji sensorycznej. Sama obserwacja pojedynczych zachowań, takich jak niechęć do hałasu czy wybiórczość pokarmowa, nie wystarcza do postawienia diagnozy.
Najczęstsze błędy i mity
Każde dziecko, które nie lubi hałasu, ma zaburzenia SI
Nie. Niechęć do hałasu może wynikać również z temperamentu lub wysokiej wrażliwości.
Zaburzenia SI to choroba
Nie. Są to trudności w przetwarzaniu informacji sensorycznych.
Terapia SI jest potrzebna każdemu dziecku
Terapia powinna być poprzedzona diagnozą specjalistyczną.
Zaburzenia SI dotyczą wyłącznie małych dzieci
Objawy mogą być widoczne również u starszych dzieci i młodzieży.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
-
Co to są zaburzenia integracji sensorycznej?To trudności związane z odbieraniem i przetwarzaniem bodźców przez układ nerwowy.
-
Jakie są objawy zaburzeń SI?Najczęściej są to nadwrażliwość, podwrażliwość, poszukiwanie bodźców oraz trudności ruchowe.
-
Jak sprawdzić, czy dziecko ma zaburzenia SI?Wymaga to specjalistycznej diagnozy przeprowadzonej przez terapeutę integracji sensorycznej.
-
Czy zaburzenia SI to autyzm?Nie. Są to dwa różne zjawiska, choć mogą współwystępować.
-
Czy zaburzenia SI można leczyć?Najczęściej stosuje się terapię integracji sensorycznej wspierającą prawidłowe przetwarzanie bodźców.
-
Czy dziecko z ADHD może mieć zaburzenia SI?Tak. Zaburzenia integracji sensorycznej często współwystępują z ADHD.
-
Czy zaburzenia SI mijają z wiekiem?U części dzieci trudności zmniejszają się wraz z rozwojem, jednak niektóre objawy mogą utrzymywać się także w późniejszym wieku.
