Rewalidacja – czym jest i na czym polegają zajęcia rewalidacyjne

1. Rewalidacja wspiera rozwój i funkcjonowanie ucznia z niepełnosprawnością.
2. Zajęcia rewalidacyjne organizuje się dla uczniów posiadających odpowiednie orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
3. Zakres zajęć wynika z indywidualnych potrzeb, możliwości i zaleceń dotyczących ucznia.
4. Rewalidacja może obejmować m.in. rozwijanie komunikacji, samodzielności, funkcji poznawczych, kompetencji społecznych lub sprawności ruchowej.
5. Zajęcia nie są tym samym co terapia pedagogiczna ani WWR.
6. Prowadzi je nauczyciel lub specjalista posiadający kwalifikacje odpowiednie do rodzaju zajęć i potrzeb ucznia.

Rewalidacja to działania wspierające rozwój dziecka z trudnościami rozwojowymi lub niepełnosprawnością.

Celem zajęć rewalidacyjnych może być m.in.:

1. rozwijanie komunikacji,
2. poprawa koncentracji,
3. wspieranie rozwoju emocjonalnego,
4. rozwijanie samodzielności,
5. wspieranie kompetencji społecznych,
6. poprawa funkcjonowania w grupie,
7. rozwijanie sprawności ruchowej i poznawczej.

Zajęcia są dostosowywane indywidualnie do potrzeb i możliwości dziecka.

Zajęcia rewalidacyjne mogą wyglądać bardzo różnie w zależności od potrzeb dziecka.

Podczas zajęć wykorzystuje się m.in.:

1. ćwiczenia koncentracji,
2. trening umiejętności społecznych,
3. ćwiczenia komunikacyjne,
4. elementy integracji sensorycznej,
5. zabawy rozwijające emocje,
6. ćwiczenia grafomotoryczne,
7. ćwiczenia ruchowe,
8. trening samodzielności.

Specjaliści podkreślają, że ważnym elementem rewalidacji jest wzmacnianie mocnych stron dziecka.

Zobacz powiązany kurs

Zajęcia rewalidacyjne są organizowane dla dzieci i uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność. Samo występowanie trudności w nauce, diagnoza ADHD, dysleksji czy problemy emocjonalne nie oznaczają automatycznie prawa do zajęć rewalidacyjnych. Kluczowe znaczenie ma podstawa wydania orzeczenia oraz indywidualne potrzeby ucznia.

Zajęcia rewalidacyjne są przeznaczone wyłącznie dla dzieci i uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Oznacza to, że nie każdy uczeń mający trudności w nauce lub rozwoju może zostać objęty rewalidacją.

Z zajęć rewalidacyjnych nie mogą korzystać:

1. dzieci posiadające wyłącznie opinię z poradni psychologiczno-pedagogicznej,
2. uczniowie ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się (np. dysleksją), jeśli nie mają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego,
3. dzieci objęte wyłącznie pomocą psychologiczno-pedagogiczną,
4. uczniowie mający przejściowe trudności edukacyjne lub wychowawcze bez orzeczenia.

W takich przypadkach placówka może organizować inne formy wsparcia, np. zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne, rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne lub pomoc psychologiczno-pedagogiczną.

Kluczowe jest to, że podstawą do organizacji zajęć rewalidacyjnych jest orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie sama diagnoza, opinia czy trudności dziecka.

Zajęcia rewalidacyjne powinny być prowadzone przez nauczyciela lub specjalistę posiadającego kwalifikacje odpowiednie do rodzaju niepełnosprawności ucznia oraz charakteru realizowanych zajęć. Nie wystarczy sama nazwa stanowiska, np. psycholog, logopeda czy nauczyciel współorganizujący kształcenie. Przy powierzaniu zajęć znaczenie mają konkretne kwalifikacje danej osoby, zakres wsparcia wynikający z potrzeb ucznia oraz obowiązujące przepisy. Oceny kwalifikacji nauczyciela dokonuje dyrektor placówki.

Rewalidacja jest formą wsparcia uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Wokół zajęć rewalidacyjnych wciąż pojawia się wiele błędnych przekonań.

1. Rewalidacja to to samo co terapia

Rewalidacja i terapia mają podobny cel, ale nie są tym samym. Rewalidacja jest elementem wsparcia edukacyjnego realizowanego w placówkach oświatowych.

2. Wszystkie dzieci potrzebują takich samych zajęć

Rewalidacja powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb, możliwości i trudności konkretnego dziecka.

3. Celem rewalidacji jest tylko poprawa wyników w nauce

Zajęcia rewalidacyjne wspierają także komunikację, samodzielność, funkcjonowanie społeczne i rozwój emocjonalny.

4. Rewalidacja dotyczy wyłącznie dzieci z niepełnosprawnością intelektualną

Z rewalidacji korzystają również uczniowie ze spektrum autyzmu, afazją, niepełnosprawnością ruchową, słuchową lub wzrokową.

5. Nie trzeba planować celów zajęć

Skuteczna rewalidacja opiera się na jasno określonych celach i regularnym monitorowaniu postępów dziecka.

6. Rewalidacja odbywa się tylko podczas zajęć specjalistycznych

Najlepsze efekty przynosi wtedy, gdy rozwijane umiejętności są wspierane także w domu, przedszkolu lub szkole.

7. Brak szybkich efektów oznacza brak postępów

Postępy często pojawiają się stopniowo i wymagają systematycznej pracy oraz czasu.

8. Rewalidacja jest potrzebna dopiero w szkole

Wsparcie może być realizowane już w przedszkolu, a wczesne działania zwiększają szanse na rozwój dziecka.

Najważniejszą zasadą rewalidacji jest indywidualne podejście do dziecka oraz dostosowanie działań do jego potrzeb rozwojowych i edukacyjnych.

Uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego mają prawo do zajęć rewalidacyjnych organizowanych przez przedszkole lub szkołę. Zgodnie z obowiązującymi przepisami minimalny wymiar zajęć rewalidacyjnych wynosi:

1. 2 godziny tygodniowo dla ucznia w szkole podstawowej i ponadpodstawowej,
2. 2 godziny tygodniowo dla dziecka objętego wychowaniem przedszkolnym.

Godziny te są przeznaczone na działania wspierające rozwój dziecka, zgodnie z jego indywidualnymi potrzebami wynikającymi z orzeczenia.

Warto pamiętać, że 2 godziny tygodniowo to minimalny wymiar zajęć rewalidacyjnych określony w przepisach. Szkoła lub przedszkole może organizować dodatkowe formy wsparcia, takie jak pomoc psychologiczno-pedagogiczna, zajęcia logopedyczne, korekcyjno-kompensacyjne czy rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne.

Liczba godzin rewalidacji nie zależy od rodzaju niepełnosprawności, lecz od posiadania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Natomiast zakres i tematyka zajęć są dostosowywane indywidualnie do potrzeb dziecka.

Rewalidacja, terapia pedagogiczna oraz WWR (wczesne wspomaganie rozwoju) mają wspólny cel wspierania rozwoju dziecka, jednak różnią się zakresem działań, grupą odbiorców oraz podstawą organizacji zajęć.