Psychosomatyka – czym jest i jak wpływa na zdrowie

1. Psychosomatyka bada zależności między psychiką a ciałem.
2. Przewlekły stres może wpływać na funkcjonowanie organizmu.
3. Objawy psychosomatyczne są realne i mogą powodować cierpienie.
4. Dolegliwości mogą dotyczyć różnych układów organizmu.
5. Emocje mogą wpływać na nasilenie objawów fizycznych.
6. Leczenie często wymaga uwzględnienia zarówno zdrowia psychicznego, jak i fizycznego.
7. Nie każda choroba ma podłoże psychosomatyczne.
8. Psychosomatyka nie oznacza, że objawy są „tylko w głowie”.

Organizm reaguje na stres i emocje nie tylko psychicznie, ale również fizycznie. W sytuacjach długotrwałego napięcia mogą pojawiać się zmiany w pracy układu nerwowego, hormonalnego i odpornościowego.

Przykładowo:

1. stres może nasilać bóle głowy,
2. lęk może powodować bóle brzucha,
3. przewlekłe napięcie może prowadzić do napięcia mięśniowego,
4. silne emocje mogą wpływać na jakość snu.

To właśnie takie zależności bada psychosomatyka.

Niektóre schorzenia i objawy mogą być związane z oddziaływaniem czynników psychologicznych.

Najczęściej wymienia się:

1. zespół jelita drażliwego (IBS),
2. przewlekłe bóle głowy,
3. migreny,
4. bóle brzucha bez wyraźnej przyczyny medycznej,
5. przewlekłe napięcie mięśniowe,
6. niektóre zaburzenia snu,
7. kołatanie serca związane z lękiem,
8. przewlekłe zmęczenie,
9. niektóre dolegliwości skórne nasilające się pod wpływem stresu.

Warto podkreślić, że psychosomatyka nie wyklucza istnienia czynników biologicznych. Najczęściej mówi się o współwystępowaniu wielu przyczyn

Objawy psychosomatyczne mogą dotyczyć różnych części ciała.

Najczęściej występują:

1. bóle brzucha,
2. nudności,
3. biegunki lub zaparcia,
4. bóle głowy,
5. zawroty głowy,
6. kołatanie serca,
7. duszność,
8. napięcie mięśniowe,
9. problemy ze snem,
10. przewlekłe zmęczenie.

Często nasilają się w okresach stresu lub silnego obciążenia emocjonalnego.

Na rozwój dolegliwości psychosomatycznych mogą wpływać różne czynniki, m.in.:

1. przewlekły stres,
2. silne obciążenie emocjonalne,
3. trudne doświadczenia życiowe,
4. długotrwałe napięcie psychiczne,
5. zaburzenia lękowe lub depresyjne.

Najczęściej objawy psychosomatyczne nie mają jednej przyczyny, lecz wynikają ze współdziałania czynników psychologicznych, biologicznych i środowiskowych.

Choć pojęcia te bywają mylone, nie oznaczają tego samego.

Leczenie zależy od rodzaju objawów i ich przyczyn.

Najczęściej obejmuje:

1. diagnostykę medyczną,
2. leczenie objawów fizycznych,
3. redukcję stresu,
4. psychoterapię,
5. naukę regulacji emocji,
6. techniki relaksacyjne,
7. aktywność fizyczną,
8. dbanie o sen i regenerację.

Skuteczne postępowanie zwykle uwzględnia zarówno aspekty psychiczne, jak i fizyczne.

Zobacz powiązany kurs

Tak. Stres uruchamia reakcje organizmu, które wpływają m.in. na pracę serca, mięśni, układu pokarmowego i hormonalnego.

Dlatego u niektórych osób mogą pojawiać się:

1. bóle brzucha przed ważnym wydarzeniem,
2. kołatanie serca podczas silnego lęku,
3. napięciowe bóle głowy,
4. problemy ze snem w okresach przeciążenia.

Nie oznacza to jednak, że każda dolegliwość fizyczna ma podłoże psychosomatyczne.

Objawy psychosomatyczne są udawane

Nie. Objawy są rzeczywiste i mogą powodować znaczne cierpienie.

Psychosomatyka oznacza, że choroba istnieje tylko w psychice

Nie. Objawy dotyczą ciała, choć na ich przebieg mogą wpływać czynniki psychologiczne.

Stres nie wpływa na zdrowie fizyczne

Przewlekły stres może oddziaływać na wiele układów organizmu.

Każda choroba jest psychosomatyczna

Nie. Wiele chorób ma przede wszystkim podłoże biologiczne lub genetyczne.