Opiekun osoby starszej – kim jest i czym się zajmuje

Opiekun osoby starszej to osoba wspierająca seniorów w codziennym funkcjonowaniu, dbająca o ich komfort, bezpieczeństwo oraz podstawowe potrzeby życiowe. Praca opiekuna osób starszych koncentruje się przede wszystkim na pomocy w czynnościach dnia codziennego oraz wsparciu emocjonalnym seniora.

Zawód ten jest coraz bardziej potrzebny ze względu na starzenie się społeczeństwa i rosnące zapotrzebowanie na opiekę nad osobami starszymi – zarówno w Polsce, jak i za granicą.


W skrócie

Opiekun osoby starszej:

  1. wspiera seniorów w codziennym funkcjonowaniu,
  2. koncentruje się głównie na opiece i wsparciu, a nie na czynnościach medycznych,
  3. cechuje się empatią, cierpliwością i dobrą komunikacją,
  4. może pracować w domu seniora lub placówkach opiekuńczych,
  5. nie ma takich samych uprawnień jak opiekun medyczny.

Czym zajmuje się opiekun osoby starszej?

Zakres obowiązków opiekuna osoby starszej zależy od stanu zdrowia i samodzielności seniora. Najczęściej obejmuje:

  1. pomoc w codziennej higienie,
  2. przygotowywanie posiłków,
  3. pomoc w ubieraniu się i przemieszczaniu,
  4. robienie zakupów,
  5. towarzyszenie podczas wizyt lekarskich,
  6. organizowanie czasu wolnego seniora,
  7. wsparcie emocjonalne i rozmowę,
  8. dbanie o bezpieczeństwo podopiecznego,
  9. pomoc w utrzymaniu porządku w miejscu zamieszkania.

Opiekun osoby starszej najczęściej pracuje w domach prywatnych, domach opieki lub placówkach wsparcia seniorów.

Jak zostać opiekunem osoby starszej?

Praca opiekuna osoby starszej nie zawsze wymaga ukończenia szkoły medycznej, jednak wielu pracodawców zwraca uwagę na doświadczenie, kompetencje opiekuńcze oraz ukończone kursy związane z opieką nad seniorami.

Pomocne mogą być kursy obejmujące:

  1. podstawy opieki nad seniorem,
  2. pierwszą pomoc,
  3. komunikację z osobą starszą,
  4. opiekę nad osobą chorą i niesamodzielną,
  5. podstawy chorób wieku podeszłego,
  6. zasady bezpiecznego przemieszczania podopiecznych.

Wiele osób decyduje się najpierw na kurs online dotyczący opieki nad osobami starszymi, aby sprawdzić, czy odnajdą się w tej pracy i czy odpowiada im charakter zawodu. Takie rozwiązanie może pomóc:

  1. poznać specyfikę pracy z seniorem,
  2. zdobyć podstawową wiedzę opiekuńczą,
  3. rozwinąć kompetencje komunikacyjne,
  4. przygotować się do dalszego kształcenia,
  5. ocenić własne predyspozycje do pracy opiekuńczej.

Zobacz powiązany kurs

Jakie cechy powinien mieć opiekun osoby starszej?

Praca z seniorami wymaga nie tylko wiedzy praktycznej, ale również odpowiednich kompetencji miękkich. Dobry opiekun osoby starszej powinien być:

  1. cierpliwy,
  2. empatyczny,
  3. odpowiedzialny,
  4. komunikatywny,
  5. spokojny i opanowany,
  6. uważny na potrzeby podopiecznego,
  7. odporny na stres,
  8. dobrze zorganizowany.

Relacja z seniorem często opiera się na zaufaniu i codziennym kontakcie, dlatego duże znaczenie mają także życzliwość oraz umiejętność budowania poczucia bezpieczeństwa.

Opiekun osoby starszej a opiekun medyczny

Choć nazwy tych zawodów bywają używane zamiennie, opiekun osoby starszej i opiekun medyczny nie wykonują dokładnie tej samej pracy. Oba zawody są związane ze wsparciem osób wymagających opieki, jednak różnią się zakresem obowiązków, poziomem odpowiedzialności oraz uprawnieniami medycznymi.

Opiekun osoby starszej skupia się przede wszystkim na pomocy seniorowi w codziennym funkcjonowaniu i zapewnieniu mu komfortu oraz bezpieczeństwa. Opiekun medyczny natomiast wykonuje również określone czynności medyczne i posiada kwalifikacje zawodowe regulowane przepisami prawa.

ObszarOpiekun osoby starszejOpiekun medyczny
Główny zakres pracypomoc w codziennym funkcjonowaniu senioraopieka oraz wybrane czynności medyczne
Charakter pracygłównie opiekuńczy i wspierającyopiekuńczo-medyczny
Miejsce pracydomy prywatne, domy senioraszpitale, DPS-y, hospicja, ZOL
Uprawnienia medycznebrak lub bardzo ograniczoneokreślone uprawnienia medyczne
Pobieranie krwinietak, po odpowiednim przeszkoleniu
Wykonywanie zastrzykówniewybrane iniekcje podskórne
Wykształcenieczęsto kursy lub doświadczenieszkoła policealna i kwalifikacje zawodowe
Zakres odpowiedzialnościwsparcie codziennych potrzeb senioraopieka nad pacjentem i współpraca z personelem medycznym
Kontakt z senioremczęsto długotrwały i codziennyzależny od placówki i zakresu obowiązków
Status zawoduzawód opiekuńczyzawód medyczny uregulowany prawnie

FAQ - najczęściej zadawane pytania

  • Co robi opiekun osoby starszej?
    Opiekun osoby starszej pomaga seniorowi w codziennych czynnościach, wspiera go emocjonalnie oraz dba o jego bezpieczeństwo i komfort życia.
  • Czy opiekun osoby starszej może wykonywać czynności medyczne?
    Nie. Opiekun osoby starszej nie posiada takich samych kompetencji jak opiekun medyczny i zwykle nie wykonuje procedur medycznych, takich jak pobieranie krwi czy wykonywanie zastrzyków.
  • Czy trzeba mieć kurs, aby pracować jako opiekun osoby starszej?
    Nie zawsze jest to obowiązkowe, jednak kursy i szkolenia zwiększają szanse na zatrudnienie i pomagają zdobyć praktyczną wiedzę dotyczącą opieki nad seniorami.
  • Czym różni się opiekun osoby starszej od opiekuna medycznego?
    Opiekun osoby starszej skupia się głównie na wsparciu codziennego funkcjonowania seniora, natomiast opiekun medyczny posiada dodatkowe kompetencje medyczne i może wykonywać określone czynności medyczne.
  • Czy zawód opiekuna osoby starszej jest przyszłościowy?
    Tak. Ze względu na starzenie się społeczeństwa zapotrzebowanie na opiekunów osób starszych stale rośnie zarówno w Polsce, jak i za granicą.
  • Czy opiekun osoby starszej może pracować za granicą?
    Tak. Wiele osób pracuje jako opiekun seniorów m.in. w Niemczech, gdzie duże znaczenie mają doświadczenie, umiejętności opiekuńcze oraz znajomość języka.