Opiekun medyczny – kim jest i czym się zajmuje

Opiekun medyczny to zawód medyczny polegający na wspieraniu osób chorych, starszych, niesamodzielnych lub wymagających stałej opieki. Opiekun medyczny pomaga pacjentom w codziennym funkcjonowaniu, wykonuje czynności opiekuńcze i pielęgnacyjne oraz wspiera personel medyczny w placówkach ochrony zdrowia. W ostatnich latach zakres kompetencji opiekunów medycznych został rozszerzony, co sprawiło, że zawód ten zyskał większe znaczenie w systemie ochrony zdrowia. Reguluje to Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2025 r. w sprawie szczegółowego wykazu czynności zawodowych osób wykonujących niektóre zawody medyczne.


W skrócie

Opiekun medyczny:

  1. to zawód medyczny związany z opieką nad osobami chorymi, starszymi i niesamodzielnymi,
  2. zajmuje się pomocą w codziennym funkcjonowaniu, pielęgnacji i wsparciu pacjenta,
  3. pracuje m.in. w szpitalach, DPS-ach, hospicjach i opiece domowej,
  4. powinien odznaczać się empatią, cierpliwością i odpowiedzialnością,
  5. nowe przepisy rozszerzyły kompetencje opiekunów medycznych,
  6. wspiera zarówno pacjenta, jak i personel medyczny.

Czym zajmuje się opiekun medyczny?

Do głównych obowiązków opiekuna medycznego należy:

  1. pomoc pacjentowi w codziennych czynnościach,
  2. wykonywanie zabiegów higienicznych i pielęgnacyjnych,
  3. pomoc w karmieniu i przemieszczaniu się,
  4. obserwacja stanu zdrowia pacjenta,
  5. wsparcie emocjonalne i aktywizacja podopiecznych,
  6. współpraca z pielęgniarkami, lekarzami i terapeutami,
  7. dbanie o komfort oraz bezpieczeństwo pacjenta.

Gdzie może pracować opiekun medyczny?

Opiekun medyczny może znaleźć zatrudnienie w wielu placówkach związanych z ochroną zdrowia i opieką społeczną, m.in.:

  1. szpitalach,
  2. domach pomocy społecznej,
  3. hospicjach,
  4. zakładach opiekuńczo-leczniczych,
  5. prywatnych placówkach opiekuńczych,
  6. domach seniora,
  7. ośrodkach rehabilitacyjnych,
  8. opiece domowej.

Jak zostać opiekunem medycznym?

Aby zostać opiekunem medycznym, należy ukończyć kierunek kształcenia zawodowego w tym zakresie oraz uzyskać odpowiednie kwalifikacje zawodowe (dyplom potwierdzający kwalifikację MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej - oraz tytułu zawodowego opiekuna medycznego).

Nauka obejmuje zarówno teorię, jak i praktyki zawodowe.

W trakcie kształcenia przyszli opiekunowie medyczni uczą się m.in.:

  1. podstaw anatomii i fizjologii,
  2. opieki nad osobą chorą i niesamodzielną,
  3. wykonywania czynności pielęgnacyjnych,
  4. komunikacji z pacjentem,
  5. pierwszej pomocy,
  6. zasad etyki zawodowej,
  7. współpracy z zespołem medycznym.

Wiele osób decyduje się najpierw na kurs online dotyczący pracy opiekuna medycznego, aby sprawdzić, czy odnajdą się w tej tematyce oraz czy odpowiada im charakter pracy z osobami chorymi i niesamodzielnymi. Warto jednak mieć świadomość, że sam kurs online nie daje uprawnień do wykonywania zawodu opiekuna medycznego ani nie zastępuje formalnego kształcenia zawodowego wymaganego przepisami.

Może natomiast stanowić wartościowe wprowadzenie do zawodu i pomóc:

  1. poznać podstawowe obowiązki opiekuna medycznego,
  2. zrozumieć specyfikę pracy w ochronie zdrowia,
  3. ocenić własne predyspozycje i gotowość do pracy opiekuńczej,
  4. zdobyć wiedzę przed rozpoczęciem szkoły lub kierunku zawodowego,
  5. rozwinąć podstawowe kompetencje związane z komunikacją i opieką nad pacjentem.

Osoby zainteresowane taką ścieżką, mogą zdecydować się na kurs oferowany w Centrum Rozwoju Personalnego we Wrocławiu.

Zobacz powiązany kurs

Jakie nowe uprawnienia ma opiekun medyczny?

Wraz ze zmianami przepisów rozszerzono kompetencje zawodowe opiekunów medycznych. Po spełnieniu określonych wymagań i ukończeniu odpowiednich szkoleń mogą oni wykonywać dodatkowe czynności medyczne.

Do nowych uprawnień opiekuna medycznego należą m.in.:

  1. pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej,
  2. wykonywanie pomiaru glukozy glukometrem,
  3. podawanie leków drogą podskórną (np. insuliny),
  4. pobieranie materiału diagnostycznego z górnych dróg oddechowych,
  5. pielęgnacja stomii i tracheostomii,
  6. pomoc przy żywieniu dojelitowym,
  7. wykonywanie niektórych czynności medycznych na zlecenie personelu medycznego.
ObszarWcześniejsze kompetencjeNowe rozszerzone kompetencje
Opieka nad pacjentempomoc w higienie, karmieniu i przemieszczaniurozszerzona opieka pielęgnacyjna
Pomiary podstawowetemperatura, tętno, ciśnieniedodatkowo pomiar glukozy glukometrem
Pobieranie materiału do badańbrak uprawnieńpobieranie krwi żylnej i włośniczkowej
Podawanie lekówpomoc pacjentowi w przyjmowaniu lekówpodawanie wybranych leków podskórnie
Procedury medyczneograniczone czynności pomocniczewybrane czynności medyczne na zlecenie
Opieka specjalistycznapodstawowa pielęgnacjapielęgnacja stomii i tracheostomii
Dokumentacja i współpracawsparcie personelu medycznegowiększy udział w działaniach zespołu terapeutycznego
Zakres odpowiedzialnościgłównie opiekuńczybardziej medyczno-opiekuńczy charakter zawodu

FAQ - najczęściej zadawane pytania

  • Co robi opiekun medyczny?
    Opiekun medyczny pomaga osobom chorym i niesamodzielnym w codziennym funkcjonowaniu, wykonuje czynności pielęgnacyjne oraz wspiera pacjentów fizycznie i emocjonalnie.
  • Czy opiekun medyczny może pobierać krew?
    Tak. Zgodnie z nowymi przepisami i po odpowiednim przeszkoleniu opiekun medyczny może pobierać krew żylną i włośniczkową do badań.
  • Czy opiekun medyczny może robić zastrzyki?
    Opiekun medyczny może wykonywać wybrane iniekcje podskórne, np. podawać insulinę, jeśli posiada odpowiednie kwalifikacje i działa zgodnie z obowiązującymi przepisami.
  • Czy opiekun medyczny to zawód medyczny?
    Tak. Opiekun medyczny jest zawodem medycznym uregulowanym przepisami prawa.
  • Czym różni się opiekun medyczny od pielęgniarki?
    Pielęgniarka posiada szersze kompetencje medyczne i większą samodzielność zawodową. Opiekun medyczny wspiera pacjenta oraz personel medyczny głównie w zakresie opieki i wybranych czynności medycznych wykonywanych zgodnie z uprawnieniami.
  • Czy zawód opiekuna medycznego jest przyszłościowy?
    Tak. Ze względu na starzenie się społeczeństwa oraz rosnące zapotrzebowanie na opiekę długoterminową zawód opiekuna medycznego jest obecnie bardzo potrzebny na rynku pracy.
  • Czy zawód opiekuna medycznego jest zawodem zaufania publicznego?
    Opiekun medyczny wykonuje zawód medyczny i pracuje z osobami wymagającymi wsparcia, jednak formalnie nie został zaliczony do zawodów zaufania publicznego w rozumieniu Konstytucji RP. Mimo to zawód ten wiąże się z dużą odpowiedzialnością, koniecznością przestrzegania zasad etyki zawodowej oraz ochrony praw pacjenta.