Dlaczego pies się trzęsie – przyczyny i sposoby radzenia sobie

1. Pies może się trząść z powodu zimna, strachu, stresu, ekscytacji lub silnych emocji.
2. Drżenie może również wskazywać na ból, nudności, niski poziom glukozy, zatrucie, problem neurologiczny lub inną chorobę.
3. Jednorazowe otrzepanie się po kąpieli, spacerze czy stresującym wydarzeniu zwykle ma inne znaczenie niż uporczywe, rytmiczne drżenie.
4. Szczególnie ważne są objawy towarzyszące: osłabienie, zaburzenia równowagi, wymioty, drgawki, utrata przytomności, trudności z oddychaniem lub silny ból.
5. Po podejrzeniu zatrucia, drgawek lub poważnego pogorszenia stanu psa nie należy czekać na samoistną poprawę.
6. Nie należy samodzielnie podawać leków przeciwbólowych ani innych preparatów przeznaczonych dla ludzi.
7. Leczenie zależy od przyczyny. Samo „uspokajanie” psa nie rozwiąże problemu, jeżeli źródłem drżenia jest choroba.

Trzęsienie się psa może mieć zarówno fizjologiczne, jak i chorobowe przyczyny. Samo drżenie nie pozwala stwierdzić, która z nich występuje.

Najczęstsze możliwości to:

1. zimno lub wychłodzenie,
2. strach i lęk,
3. stres,
4. ekscytacja lub silne pobudzenie,
5. ból,
6. nudności,
7. osłabienie,
8. hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom glukozy we krwi,
9. zatrucie,
10. zaburzenia neurologiczne,
11. niektóre choroby metaboliczne lub hormonalne,
12. idiopatyczny zespół drżenia uogólnionego, określany jako shaker syndrome.

Dlatego warto zacząć od prostego pytania: czy pies ma powód, żeby się trząść, który można łatwo wskazać, czy pojawiło się to bez wyraźnej przyczyny?

Nie każde trzęsienie jest objawem choroby. Psy mogą intensywnie otrzepywać całe ciało po kąpieli, pływaniu, wejściu w wodę lub kontakcie z mokrą trawą. Otrzepywanie może również pojawić się po sytuacji stresującej, np. po badaniu u lekarza weterynarii. Jest to krótkotrwała reakcja i zwykle ustępuje po zakończeniu bodźca.

Niepokój powinno wzbudzić natomiast drżenie, które:

1. pojawia się bez jasnego powodu,
2. powtarza się lub stopniowo się nasila,
3. trwa długo,
4. utrudnia chodzenie lub jedzenie,
5. występuje także podczas odpoczynku,
6. pojawiło się nagle u psa, który wcześniej się nie trząsł.

By świadomiej obserwować i lepiej oceniać zachowanie psa, warto pogłębić wiedzę z zakresu behawiorystyki, np. w postaci kursu.

Zobacz powiązany kurs

Drżenie jest jednym z objawów pobudzenia organizmu podczas stresu. Pies może zacząć się trząść podczas burzy, wizyty u weterynarza, podróży, kontaktu z obcą osobą, hałasu albo w nieznanym miejscu. W takich sytuacjach mogą pojawić się również dyszenie, chodzenie w kółko, wokalizacja, chowanie się czy próby ucieczki.

Jeżeli przyczyną jest lęk, najważniejsze jest usunięcie lub ograniczenie bodźca i umożliwienie psu bezpiecznego wycofania się. Nie warto zmuszać go do kontaktu z tym, czego się boi, ani karać za reakcję.

Najczęściej pies otrzepuje się, ponieważ jego sierść jest mokra i organizm próbuje szybko usunąć wodę. Takie otrzepanie jest zazwyczaj krótkie i ustępuje po osuszeniu psa.

Jeżeli jednak po kąpieli pies długo się trzęsie, intensywnie drapie ucho, przechyla głowę, wykazuje ból lub nie chce być dotykany, warto skonsultować go z lekarzem weterynarii. Szczególnie dotyczy to sytuacji, gdy pojawia się uporczywe potrząsanie głową, które może towarzyszyć problemom z uszami.

Tabela przedstawia możliwe scenariusze, a nie samodzielną metodę diagnozowania psa. Drżenie jest objawem nieswoistym i może mieć wiele przyczyn.

Drżenie połączone z osłabieniem jest bardziej niepokojące niż samo, krótkotrwałe trzęsienie. Może towarzyszyć m.in. hipoglikemii, zaburzeniom metabolicznym, zatruciu, chorobom neurologicznym czy problemom krążeniowym. Przy bardzo niskim poziomie glukozy mogą pojawić się również zaburzenia koordynacji, omdlenie i drgawki.

Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, gdy pies:

1. nie chce lub nie może wstać,
2. chwieje się,
3. jest wyraźnie senny lub trudno nawiązać z nim kontakt,
4. ma bardzo słabe mięśnie,
5. traci przytomność,
6. ma drgawki.

W takich przypadkach potrzebna jest szybka ocena weterynaryjna.

Tak. Drżenie lub drgania mogą towarzyszyć bólowi, choć nie są jego specyficznym objawem. Na ból mogą wskazywać także zmiana postawy i ruchu, niechęć do aktywności, trudność w znalezieniu wygodnej pozycji, niepokój, wycofanie, mniejszy apetyt lub nadmierne lizanie określonego miejsca.

Jeśli pies zaczął się trząść i jednocześnie nie chce chodzić, kuleje, popiskuje, reaguje bólem na dotyk albo przyjmuje nietypową pozycję, nie należy ograniczać się do obserwacji.

Tak. Niektóre toksyny wywołują objawy neurologiczne, w tym drżenia, drgawki i zaburzenia koordynacji. Do objawów zatrucia mogą należeć także wymioty, biegunka, ślinienie, osłabienie, pobudzenie, dezorientacja czy zaburzenia rytmu serca.

Jeżeli pies mógł zjeść lub polizać lek, produkt zawierający ksylitol, czekoladę, środek chemiczny, pestycyd, toksyczną roślinę lub inną potencjalnie niebezpieczną substancję, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem weterynarii. Nie należy czekać na pojawienie się kolejnych objawów.

Tak, dlatego warto odróżnić drżenie od napadu drgawkowego. Podczas uogólnionego napadu pies może stracić przytomność, przewrócić się na bok, wykonywać rytmiczne ruchy kończyn, mieć ślinotok i tracić kontrolę nad oddawaniem moczu lub kału. Napady ogniskowe mogą wyglądać mniej typowo.

Jeżeli pies ma napad, należy przede wszystkim zabezpieczyć przestrzeń wokół niego i nie wkładać rąk do jego pyska. Po zakończeniu napadu należy skontaktować się z lekarzem weterynarii; pierwszy napad, nawracające napady lub ciężkie objawy wymagają pilnej oceny.

Zespół drżenia uogólnionego, znany również jako shaker syndrome, powoduje rytmiczne, mimowolne drżenia głowy lub całego ciała. Częściej występuje u małych psów, w tym ras takich jak maltańczyk, west highland white terrier czy bichon frisé, ale może dotyczyć psa dowolnej rasy i umaszczenia. Drżenia często nasilają się podczas ekscytacji lub ruchu, a zmniejszają podczas odpoczynku lub snu. Rozpoznanie stawia się po wykluczeniu innych przyczyn.

Nie oznacza to, że każdy mały pies, który się trzęsie, ma shaker syndrome. Drżenie uogólnione wymaga diagnostyki weterynaryjnej, ponieważ podobny obraz mogą dawać inne choroby neurologiczne lub metaboliczne.

Postępowanie zależy od sytuacji. Na początek warto:

1. Sprawdzić otoczenie – czy pies jest mokry, zmarznięty, przestraszony lub silnie pobudzony?
2. Obserwować inne objawy – zwłaszcza osłabienie, ból, wymioty, zaburzenia równowagi czy zmianę świadomości.
3. Nie zmuszać psa do ruchu, jeśli jest osłabiony lub zachowuje się nietypowo.
4. Nagrać epizod, jeśli sytuacja jest stabilna i bezpieczna – film może być bardzo pomocny podczas konsultacji.
5. Skontaktować się z lekarzem weterynarii, gdy przyczyna jest niejasna, drżenie nawraca lub pojawiają się objawy towarzyszące.

Jeśli przyczyną jest wyraźnie stresująca sytuacja, można ograniczyć bodźce i pozwolić psu spokojnie się wycofać. Jeżeli jednak drżenie nie ustępuje po zakończeniu stresującego wydarzenia albo pojawia się bez związku z takim wydarzeniem, nie należy zakładać, że jest to „tylko stres”.

Nie warto próbować na własną rękę „leczenia” objawu bez ustalenia jego przyczyny. Szczególnie należy unikać:

1. podawania ludzkich leków przeciwbólowych lub uspokajających,
2. zmuszania przestraszonego psa do kontaktu,
3. intensywnego wysiłku osłabionego zwierzęcia,
4. silnego ogrzewania psa za pomocą bardzo gorących termoforów czy poduszek grzewczych,
5. czekania na poprawę w przypadku podejrzenia zatrucia lub napadu drgawkowego.

Przy wychłodzeniu zalecane jest stopniowe ogrzewanie, a nie bezpośrednie przykładanie bardzo gorących źródeł ciepła.