Depresja wysokofunkcjonująca – co to i jak ją rozpoznać?

1. „Depresja wysokofunkcjonująca” nie jest formalnym rozpoznaniem.
2. Osoba może nadal pracować i wykonywać obowiązki, mimo że odczuwa znaczne cierpienie psychiczne.
3. Możliwe objawy to m.in. obniżony nastrój, anhedonia, zmęczenie, problemy ze snem, koncentracją i poczucie bezwartościowości.
4. Dobre funkcjonowanie zawodowe nie wyklucza depresji.
5. Rozpoznanie wymaga oceny objawów, ich czasu trwania i wpływu na codzienne życie.
6. Depresję można leczyć, m.in. za pomocą psychoterapii i farmakoterapii.

Osoba może rano chodzić do pracy, prowadzić dom, spotykać się z innymi i wywiązywać się z obowiązków, a jednocześnie odczuwać pustkę, brak energii czy utratę zainteresowań. Codzienne działania mogą wymagać znacznie większego wysiłku niż wcześniej.

Z zewnątrz może być postrzegana jako:

1. aktywna,
2. odpowiedzialna,
3. ambitna,
4. dobrze zorganizowana,
5. „radząca sobie ze wszystkim”.

Nie oznacza to jednak, że jej stan psychiczny jest dobry.

Nie ma osobnej listy objawów tego rodzaju depresji. Bierze się pod uwagę typowe objawy depresyjne, m.in.:

1. obniżony nastrój,
2. utratę zainteresowań i przyjemności (anhedonię),
3. chroniczne zmęczenie i brak energii,
4. problemy ze snem,
5. trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji,
6. zmiany apetytu,
7. poczucie winy lub bezwartościowości,
8. wycofanie społeczne,
9. pesymistyczne myślenie o przyszłości.

Ważny jest nie pojedynczy objaw, ale ich zestaw, czas trwania i wpływ na funkcjonowanie.

Temat objawów depresji zgłębiają różne źródła, takie jak specjalistyczna literatura czy kursy.

Zobacz powiązany kurs

Samo chodzenie do pracy czy wykonywanie obowiązków nie pozwala wykluczyć depresji. Warto zwrócić uwagę na to, jak dużo wysiłku kosztuje codzienne funkcjonowanie i czy pogorszeniu uległy inne obszary życia.

Niepokojące może być m.in.:

1. utrzymywanie obowiązków wyłącznie dużym wysiłkiem,
2. utrata zainteresowań,
3. brak energii po pracy,
4. wycofywanie się z relacji,
5. problemy ze snem lub koncentracją,
6. poczucie, że „wszystko robię automatycznie”.

Takie obserwacje nie zastępują diagnozy. Rozpoznanie stawia specjalista na podstawie wywiadu i oceny objawów.

To porównanie ma charakter opisowy. Poziom funkcjonowania nie jest osobną diagnozą ani miarą nasilenia depresji.

Jeśli występuje depresja, sposób leczenia dobiera się do jej nasilenia i indywidualnej sytuacji. Może obejmować psychoterapię, farmakoterapię lub połączenie obu metod.

Nie warto odkładać konsultacji tylko dlatego, że nadal udaje się wykonywać codzienne obowiązki.

Najlepiej nie oceniać jej wyłącznie po tym, jak funkcjonuje na zewnątrz. Pomocne jest spokojne zapytanie, jak się czuje, wysłuchanie bez oceniania i zachęcenie do kontaktu ze specjalistą.

Warto pamiętać, że osoba może przez długi czas ukrywać trudności lub sama je bagatelizować.

Warto skonsultować się ze specjalistą, gdy objawy utrzymują się, nasilają albo zaczynają wpływać na relacje, odpoczynek, pracę lub codzienne funkcjonowanie.

Pilnej pomocy wymagają myśli samobójcze lub bezpośrednie zagrożenie życia. W takiej sytuacji należy dzwonić pod 112 lub 999 albo zgłosić się do najbliższego szpitala.